Trà lá, trà túi lọc, trà hoà tan, trà thảo mộc khác nhau thế nào

Trong siêu thị, chữ "trà" xuất hiện trên rất nhiều sản phẩm: từ gói trà lá, hộp trà túi lọc, gói trà hoà tan, chai trà xanh đến hộp "trà" gừng, "trà" atiso. Chúng khác nhau nhiều hơn quý khách nghĩ.

Thế nào là trà "thật"?

Theo nghĩa chặt chẽ, trà là đồ uống làm từ lá, búp hoặc cọng của cây Camellia sinensis. Mọi thứ khác dùng chữ "trà" là theo thói quen gọi tên. Cách gọi đó không sai trong đời sống, nhưng cần phân biệt khi chọn mua.

1. Trà lá nguyên cánh

Lá trà sau chế biến còn giữ hình cánh (xoăn, cuộn, dẹt). Đây là dạng phổ biến của trà xanh, oolong, trà ướp hoa ở Việt Nam.

Ưu điểm: nhiều tầng hương vị, pha được nhiều nước, dễ đánh giá chất lượng vì nhìn thấy lá.
Nhược điểm: cần chút thời gian và dụng cụ để pha.

2. Trà túi lọc

Trà được cắt nhỏ, thường là trà vụn, trà cám hoặc trà CTC (nghiền – xé – cuộn), đóng trong túi giấy hoặc túi lưới.

Ưu điểm: rất tiện, ra nước nhanh, vị ổn định.
Nhược điểm: vì lá vụn nên ra chát và đắng nhanh, ít tầng hương, thường chỉ pha được một lần. Không thấy được lá nên khó đánh giá chất lượng.

Hiện có loại túi lọc dạng kim tự tháp chứa trà nguyên cánh, chất lượng gần với trà lá hơn.

3. Trà hoà tan

Trà được chiết ra nước rồi sấy thành bột hoặc hạt, pha vào nước là tan. Nhiều sản phẩm trà hoà tan có thêm đường, sữa bột, hương liệu — phần trà chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ. Nên đọc bảng thành phần.

4. Bột trà (như matcha)

Khác hẳn trà hoà tan: lá trà được nghiền thành bột mịn, khi uống là uống cả lá chứ không chỉ phần chiết ra nước. Vì vậy vị đậm và lượng caffeine trong một chén có thể cao hơn trà pha thông thường.

5. Trà đóng chai, trà sữa

Có nền là trà thật (trà xanh hoặc hồng trà) nhưng thường thêm nhiều đường, hương liệu và các thành phần khác. Nên xem thành phần và lượng đường: nhiều chai "trà xanh" có lượng đường tương đương nước ngọt.

6. "Trà" thảo mộc

Trà gừng, trà atiso, trà hoa cúc, trà hoa hồng, trà lá sen, trà gạo lứt… phần lớn không chứa lá trà. Tên chính xác là nước hãm thảo mộc (tiếng Anh gọi là herbal infusion hay tisane).

Phần lớn không có caffeine — hợp uống buổi tối.
Một số loại thảo mộc có tác dụng dược lý riêng và có thể không hợp với người mang thai hoặc đang dùng thuốc; nên tìm hiểu từng loại.
Có loại pha trộn cả lá trà và thảo mộc — xem thành phần để biết.

Cần phân biệt "trà hoa cúc" (nước hoa cúc, không có lá trà) với "trà ướp cúc" (trà xanh ướp hương hoa cúc). Xem thêm bài Trà ướp hoa thật và trà tẩm hương liệu.

Tóm tắt

DạngCó lá trà?CaffeineĐiểm cần xemTrà lá nguyên cánhCóCóLoại trà, vụ, nơi làmTrà túi lọcCó (thường là trà vụn)CóLoại trà bên trongTrà hoà tanChiết xuấtCóĐường, sữa, hương liệuBột trà (matcha)Có, uống cả láCó, khá caoNguồn gốc, độ tươiTrà đóng chai, trà sữaCóCóLượng đườngTrà thảo mộcThường khôngThường khôngThành phần, đối tượng dùng Bài 10/12 trong seri Kiến thức về trà. Bài trước: Trà ướp hoa thật và trà tẩm hương liệu. Bài tiếp: Nhận biết trà ngon, trà kém.